Sự tôn trọng của Bác Hồ với phụ nữ Việt Nam
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của phụ nữ trong tiến trình lịch sử dân tộc. Người khẳng định phụ nữ là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. Không chỉ trong đấu tranh giải phóng dân tộc, mà cả trong công cuộc xây dựng đất nước, Bác luôn đau đáu mục tiêu giải phóng phụ nữ, đưa chị em tham gia vào các vị trí lãnh đạo phù hợp với năng lực.
1. Tầm nhìn vượt thời đại về giải phóng phụ nữ
Từ những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước, Bác Hồ đã nhận thấy phụ nữ và trẻ em ở các nước thuộc địa là những tầng lớp chịu nhiều tầng áp bức nhất. Họ vừa chịu nỗi đau mất nước, vừa bị chế độ phong kiến, thực dân chà đạp phẩm giá.
Xuất phát từ lòng nhân ái bao la, Bác khẳng định:
“Phụ nữ chiếm một nửa tổng số nhân dân. Để xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải thật sự giải phóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ”.
Trong tác phẩm “Ðường Kách mệnh”, Bác viết:
“Ông Các Mác nói rằng: Ai đã biết lịch sử thì biết rằng muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào, thì chắc không làm nổi”; “Ông Lê-nin nói: Ðảng cách mệnh phải làm sao dạy cho đàn bà nấu ăn cũng biết làm việc nước, như thế cách mệnh mới gọi là thành công…” .
Sau khi đã trở thành Chủ tịch nước, Người luôn dành tình cảm, sự ưu ái, ân cần của mình đối với phụ nữ.
Người từng trích dẫn quan điểm của các bậc vĩ nhân để khẳng định: Muốn cải tạo xã hội mà không có phụ nữ giúp sức thì không thể làm nổi. Trong bức thư gửi phụ nữ nhân dịp kỷ niệm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (8/3/1952), Bác viết những lời ngợi ca đầy thơ mộng:
“Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”.
Điều này một lần nữa được Người khẳng định trong cuốn sách “Lịch sử nước ta”: “Phụ nữ ta chẳng tầm thường. Ðánh Ðông, dẹp Bắc làm gương để đời”. Tại Đại hội liên hoan phụ nữ “Năm tốt”, ngày 30/4/1964, Bác khẳng định: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phụ nữ ta đã góp phần khá lớn làm cho cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi vẻ vang (…) Trong hàng ngũ vẻ vang những anh hùng quân đội, anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ. Phụ nữ ta tham gia ngày càng đông và càng đắc lực trong các ngành kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội”.
2. Lời căn dặn: Xóa bỏ tự ti, phát huy tự cường
Ngày 9-3-1961, khi nói chuyện với các đại biểu dự Đại hội Phụ nữ toàn quốc lần III, Bác dặn dò phụ nữ phải nhận rõ địa vị làm chủ của mình:
“Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta đã nêu rõ chính sách nam nữ bình đẳng. Hiến pháp ta đã xác định chính sách đó. Trong mọi việc, Đảng và Chính phủ ta luôn luôn quan tâm giúp đỡ phụ nữ. Vậy chị em phụ nữ ta phải nhận rõ địa vị làm người chủ và nhiệm vụ người làm chủ nước nhà; phải có quyết tâm mới, đạo đức mới, tác phong mới để làm trọn nghĩa vụ mới của mình là góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, trước mắt là thi đua hoàn thành tốt kế hoạch năm nay, để làm đà tốt cho cả kế hoạch 5 năm, để xây dựng đời sống tươi vui hạnh phúc cho nhân dân ta, cho con cháu ta”.
Không chỉ đòi hỏi xã hội phải công bằng với phụ nữ, Bác Hồ còn thẳng thắn chỉ ra những rào cản nội tại mà bản thân người phụ nữ cần tự mình vượt qua. Tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ III (1961) và Đại hội liên hoan Phụ nữ “Năm tốt” (1964), Người ân cần dặn dò:
- Xóa bỏ tâm lý tiêu cực: Chị em phải kiên quyết xóa bỏ tâm lý tự ti, bảo thủ và thói quen ỷ lại.
- Xây dựng ý chí mới: Phải có chí khí tự cường, tự lập, ra sức học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, kỹ thuật để làm tròn nghĩa vụ của người làm chủ nước nhà.
Đấu tranh chống bệnh “thành kiến hẹp hòi”
Bác cũng nghiêm khắc phê bình các cán bộ nam giới có tư tưởng coi thường khả năng của phụ nữ. Nói chuyện tại Lớp bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo cấp huyện năm 1967, Bác khẳng định cán bộ nữ ở cơ sở nhiều người làm rất giỏi, lại có ưu điểm là: ít mắc tệ tham ô, lãng phí, không hay chè chén, ít hống hách mệnh lệnh. Bác yêu cầu các đồng chí nam phải sửa chữa bệnh thành kiến hẹp hòi, và chính chị em cũng phải mạnh dạn đấu tranh để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trước lúc đi xa, trong Di chúc thiêng liêng, Bác vẫn dành một phần trang trọng để nhắc nhở:
“Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất, Ðảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Ðó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”.
3. Phụ nữ Việt Nam viết tiếp trang sử vàng
Xứng đáng với niềm tin yêu và tình cảm trân quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phụ nữ Việt Nam đã không quản ngại gian khổ, anh dũng kề vai sát cánh cùng nam giới trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ giành độc lập và thống nhất đất nước. Dù ở tiền tuyến hay nơi hậu phương, chị em đều ra sức thi đua tăng gia sản xuất, nuôi dạy con ngoan, trở thành điểm tựa vững chắc cho tiền tuyến.
Khắc sâu lời dạy của Người, phụ nữ Việt Nam ngày nay luôn nỗ lực vươn lên khẳng định bản thân, không ngừng nâng cao vị thế trong gia đình và ngoài xã hội. Họ không chỉ chu toàn thiên chức “làm vợ, làm mẹ” mà còn hoàn thành xuất sắc vai trò của một người công dân. Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các thế hệ phụ nữ đã có mặt trên mọi lĩnh vực của đời sống, ngày càng khẳng định năng lực qua hình ảnh những chính trị gia, nhà lãnh đạo, nhà khoa học và doanh nhân thành đạt, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, văn minh.
Nhờ sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước cùng ý chí tự cường của chị em, công tác phụ nữ những năm qua đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp to lớn vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển đất nước. Để phong trào phụ nữ tiếp tục cất cánh, đáp ứng yêu cầu của thời đại mới, các cấp ủy đảng, chính quyền, ban ngành và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phụ nữ có cơ hội cống hiến nhiều hơn cho Tổ quốc. Qua đó, tiếp tục thắp sáng và phát huy truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”, xứng đáng với tám chữ vàng danh dự mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng./.
Hình ảnh những “người mẹ thứ hai” mạnh mẽ và bao dung tại mái trường Lương Thế Vinh
Thấm nhuần tinh thần của Bác về những ưu điểm bền bỉ, chu đáo của người phụ nữ, tại môi trường nội trú đặc thù của Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh, hình ảnh ấy lại càng hiện lên sống động và đầy xúc cảm qua bóng dáng của các cô giáo nội trú và các cô quản sinh.
Công việc của các cô là một hành trình thầm lặng nhưng áp lực vô cùng, khi phải thay cha mẹ “canh chừng”, chăm sóc và bảo bọc các em học sinh suốt 24/7. Với những học sinh cá biệt hay chưa ngoan, các cô chính là những người đứng mũi chịu sào:
- Mạnh mẽ để răn dạy đúng lúc: Đối mặt với những cá tính nổi loạn, bốc đồng của tuổi mới lớn, các cô luôn thể hiện sự kiên cường, nghiêm khắc và bản lĩnh của người giữ gìn kỷ cương. Không thỏa hiệp với cái sai, các cô uốn nắn từng nề nếp, tác phong để đưa các em vào kỷ luật sắt đá.
- Bao dung để thấu hiểu đúng chỗ: Đằng sau cái “uy” nghiêm nghị ấy lại là một tấm lòng người mẹ bao dung và nhạy cảm. Các cô luôn biết cách lắng nghe, nhìn thấu những góc khuất tâm lý, những tổn thương hay sự bướng bỉnh ngầm bên trong học sinh để vỗ về, định hướng bằng tình yêu thương chân thành nhất.
Chính sự kết hợp hài hòa giữa “sắt đá” và “mềm mại” ấy của các cô giáo, cô quản sinh Lương Thế Vinh đã trở thành chiếc chìa khóa vạn năng, cảm hóa thành công biết bao tâm hồn bướng bỉnh, giúp các em nhận ra giá trị của gia đình và nỗ lực thay đổi bản thân.
Bài học rút ra cho học sinh Trường Lương Thế Vinh
Lời dạy của Bác về việc “xóa bỏ tâm lý tự ti, ỷ lại” và “phát triển chí khí tự cường, tự lập” chính là bài học giáo dục vô giá, rất tương đồng với triết lý rèn luyện tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh:
- Từ bỏ sự ỷ lại để tự lập: Trong môi trường nội trú Lương Thế Vinh, nhiều bạn học sinh khi mới vào trường còn có thói quen được chiều chuộng, hay ỷ lại vào cha mẹ, thậm chí có tâm lý bướng bỉnh, chưa ngoan. Việc rèn luyện theo nề nếp quân cương tại đây buộc các em, dù là nam hay nữ, phải tự bước đi trên đôi chân của mình, tự quản lý cuộc sống cá nhân và có trách nhiệm với tập thể.
- Vượt qua tự ti để khẳng định mình: Những học sinh “chưa ngoan” thường mang một vỏ bọc tự ti, nghĩ rằng mình không thể thay đổi. Học theo lời Bác, thầy cô Lương Thế Vinh luôn gạt bỏ những thành kiến hẹp hòi, không dán nhãn học sinh, tạo cơ hội bình đẳng để các em (đặc biệt là các nữ sinh) tự tin thể hiện năng lực lãnh đạo, năng lực tự chủ trong học tập và sinh hoạt.
Tóm lại: “Tự cường, tự lập” không phải là khẩu hiệu xa vời. Đối với các bạn học sinh nội trú Lương Thế Vinh, đó là hành trình thay đổi từ những việc nhỏ nhất: chiến thắng sự lười biếng của bản thân, mở lòng đón nhận kỷ luật và tự tin khẳng định giá trị riêng của mình như lời Bác Hồ hằng mong đợi.
Nguồn: TS Minh Dương – Ths Duy Tiến, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Người đăng tải: Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh
