Thông tin

Mùa hè năm 1911, khi vừa đặt chân lên đất Pháp, Nguyễn Tất Thành đã nhận ra một thực tế: Từ sinh hoạt hằng ngày cho đến công việc tìm kiếm con đường cứu nước, cứu dân, tất cả đều phải sử dụng tiếng Pháp. Người hiểu rằng, nếu không thông thạo ngôn ngữ này thì đó sẽ là “trở ngại lớn nhất trên con đường tìm đường cứu nước, cứu dân”. Chính vì vậy, Người đã đặt ra quyết tâm sắt đá: “Nhất định phải học nói, học viết cho kỳ được”. Từ ý chí ấy, Bác đã tự tìm ra một phương pháp học tập độc đáo và hiệu quả cho riêng mình, bất chấp hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn và gian khổ.

Học mọi lúc, mọi nơi ngay trên chuyến tàu định mệnh

Hành trình học tập của Bác bắt đầu ngay từ khi Người làm phụ bếp trên chiếc tàu mang tên La-tu-sơ Tơ-rê-vin (Latouche-Tréville) sang Pháp dưới cái tên Văn Ba. Mỗi khi có thời gian rảnh rỗi hiếm hoi, Bác lại tìm đến hai người lính trẻ cùng đi trên chuyến tàu để nhờ họ dạy đọc và viết tiếng Pháp. Biết hoàn cảnh của Bác, họ đã cho Người mượn những cuốn sách nhỏ in bằng tiếng Pháp để tự nghiền ngẫm.

Phương pháp của Bác rất thực tế: Muốn hiểu rõ về cái gì, muốn biết đồ vật nào xung quanh viết bằng tiếng Pháp ra sao, Bác đều chỉ tay hỏi trực tiếp. Đều đặn mỗi tối sau khi kết thúc công việc vất vả, Bác lại cẩn thận ghi chép những từ mới vào sổ. Cứ học được chữ nào, Bác lập tức thực hành bằng cách ghép chúng lại thành câu ngay lúc đó để nhớ lâu hơn.

Từ những câu đơn sơ đến ngòi bút chủ bút sắc bén

Ban đầu, Bác tập ghép từ một vài từ đơn lẻ, sau đó nâng dần lên thành các đoạn văn ngắn, và theo thời gian, Người đã có thể viết được những bài văn dài hoàn chỉnh. Khi đã tích lũy được một vốn ngôn ngữ nhất định, Bác chủ động tìm đến các tòa soạn báo lớn của Pháp để xin cộng tác và gửi bài đăng.

Mỗi lần gửi bài, Bác luôn gửi gắm một lời đề nghị chân thành đến những người làm báo ở tòa soạn:

“Tôi rất sung sướng nếu bài viết này của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng Pháp cho tôi”.

Sau mỗi lần bài viết được chọn đăng, Bác vui mừng khôn xiết. Theo chỉ dẫn của các chủ bút, Bác cẩn thận lật giở từng trang báo, xem lại kỹ lưỡng từng câu từng chữ để đối chiếu xem bài viết của mình đúng sai chỗ nào, và tòa soạn đã sửa lại ra sao. Người miệt mài tập viết đi viết lại nhiều lần, khi thì diễn giải một vấn đề ra thật dài cho chi tiết, lúc lại cô đọng lại thành những đoạn văn ngắn súc tích.

Biến thời gian thành vàng ngọc và quả ngọt “Người cùng khổ”

Dù công việc hằng ngày có bận rộn và vất vả đến đâu, cứ sau mỗi ngày làm việc, Bác vẫn duy trì thói quen đọc vài trang tiểu thuyết Pháp. Việc này vừa giúp Người giải trí, thư giãn đầu óc sau những giờ lao động mệt mỏi, vừa là cách tuyệt vời để trau dồi thêm vốn từ vựng phong phú.

Để rèn luyện tư duy, Bác bắt đầu tập viết những bài phóng sự. Lịch trình tự học của Bác được tuân thủ nghiêm ngặt theo một kỷ luật thép: Mỗi sáng, Bác thức dậy viết bài từ 5 giờ đến 6 giờ rưỡi, đến 7 giờ là bắt tay vào công việc mưu sinh. Dù trời đổ nắng nóng gay gắt hay mùa đông lạnh giá buốt xương, Người chưa bao giờ nản chí hay bỏ cuộc một ngày nào.

Thấm thoắt thời gian trôi đi, nhờ sự kiên trì bền bỉ ấy, đến năm 1922, Bác đã trở thành chủ bút của tờ báo “Người cùng khổ” (Le Paria) – một tờ báo tiến bộ được viết bằng ba thứ tiếng. Tên báo bằng tiếng Pháp được đặt trang trọng ở giữa, chữ Ả Rập ở bên trái và chữ Hán ở bên phải, và tất cả nội dung này đều do một tay Bác biên soạn. Do tòa soạn không có ban biên tập thường xuyên, Bác đã một mình “cáng đáng” mọi việc, từ khâu sửa chữa bản in, biên tập bài vở cho đến việc tự mình mang báo đi bán dọc các con phố.

Bài học lớn cho học sinh nội trú Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh

Câu chuyện tự học trong gian khó của Bác Hồ không chỉ là một bài học lịch sử, mà còn là một tấm gương sát sườn, mang lại những giá trị vô cùng quý báu cho các bạn học sinh đang sinh hoạt và học tập theo môi trường nội trú tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh, đặc biệt là những bạn còn chưa ngoan hoặc chưa tự giác:

• Chiến thắng bản thân từ kỷ luật giờ giấc: Bác Hồ từng tự mình duy trì khung giờ nghiêm ngặt 5h00 – 6h30 sáng để học tập trước giờ làm việc, bất kể thời tiết khắc nghiệt. Các bạn học sinh nội trú Lương Thế Vinh cũng đang sống trong một môi trường quân cương với giờ giấc chuẩn chỉ. Thay vì cảm thấy gò bó hay chống đối, hãy hiểu rằng kỷ luật chính là bệ phóng. Việc thức dậy đúng giờ, tuân thủ nề nếp sinh hoạt chính là bước đầu tiên để các em rèn luyện ý chí, từ bỏ tính tùy tiện để trở thành người tự lập.
• Biến “trở ngại” thành động lực và dũng cảm đối diện với lỗi sai: Khi mới sang Pháp, Bác cũng là một người “chưa biết gì” và gặp rào cản ngôn ngữ rất lớn, nhưng Bác không giấu dốt mà chủ động chỉ tay hỏi, chủ động nhờ các chủ bút sửa lỗi sai cho mình. Các bạn học sinh tại Lương Thế Vinh nếu còn học yếu, còn bốc đồng hay mắc khuyết điểm, đừng tự ti hay buông xuôi. Hãy học Bác cách chủ động đối diện với cái sai, lắng nghe lời răn dạy, uốn nắn của các thầy cô quản sinh và thầy cô giáo để sửa mình mỗi ngày.
• Tận dụng quỹ thời gian để tự học: Trong môi trường nội trú, sau giờ lên lớp là khoảng thời gian các em tự học và sinh hoạt tập thể. Hãy học cách gom góp những khoảng thời gian rảnh rỗi như Bác trên chuyến tàu năm xưa để đọc một cuốn sách, rèn một thói quen tốt. Sự chuyển hóa từ một học sinh chưa ngoan thành một người chín chắn, thành công không đến từ phép màu, mà đến từ sự tích lũy nỗ lực nhỏ bé, đều đặn mỗi ngày dưới mái trường nội trú Lương Thế Vinh.

Tham khảo: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Người đăng tin: Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh