Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong sự nghiệp “trồng người”
Việt Nam từ xưa đến nay luôn là một quốc gia có truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo sâu sắc. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định:
“Nhiệm vụ của giáo dục là rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục. Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế – văn hóa”.
Thầy cô chính là những người định hướng, dẫn dắt thế hệ trẻ từng bước lĩnh hội tri thức. Thấm nhuần tư tưởng ấy, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là tương lai dân tộc”. Trong đó, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý chính là mắt xích then chốt quyết định chất lượng của sự nghiệp chung này.
Cố Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng cũng từng nhấn mạnh: “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo”. Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 ra đời không chỉ để tôn vinh ngành giáo dục, mà còn là dịp để toàn xã hội bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến những người đưa đò thầm lặng.
Lịch sử ra đời của Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Để có được ngày lễ mang tính nhân văn sâu sắc như hiện tại, ngành Giáo dục Việt Nam đã gắn liền với những mốc son lịch sử quốc tế quan trọng:
| MỐC THỜI GIAN | SỰ KIỆN DIỄN RA |
|---|---|
| Tháng 01/1946 | Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục (FISE) được thành lập tại Paris, Pháp. |
| Năm 1949 | Tại Hội nghị Vacsava, FISE xây dựng bản “Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương nhằm chống lại nền giáo dục lạc hậu, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà giáo và đề cao tính nhân văn trong dạy học. |
| Tháng 07/1951 | Chỉ một thời gian ngắn sau khi thành lập, Công đoàn Giáo dục Việt Nam chính thức được kết nạp là một thành viên của FISE, tranh thủ các diễn đàn quốc tế để tố cáo tội ác của thực dân và giới thiệu nền giáo dục cách mạng. |
| Tháng 08/1954 | Tổ chức Công đoàn các Nhà giáo tiến bộ và Cách mạng trên thế giới chính thức thông qua bản “Hiến chương các nhà giáo”. |
| Tháng 08/1957 | Hội nghị FISE với 57 nước tham dự (trong đó có Việt Nam) họp tại Vacsava đã quyết định lấy ngày 20/11 làm ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo. |
| Ngày 20/11/1958 | Ngày lễ được tổ chức lần đầu tiên tại miền Bắc và sau đó lan rộng ra các vùng giải phóng ở miền Nam, nhanh chóng trở thành ngày hội truyền thống của giáo giới nước nhà. |
| Ngày 28/09/1982 | Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 167-HĐBT thiết lập ngày 20/11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam, yêu cầu các cấp chính quyền chăm lo, đánh giá và động viên đội ngũ thầy cô giáo. |
| Ngày 20/11/1982 | Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được tiến hành trọng thể trên cả nước, đánh dấu cột mốc chính thức tôn vinh nghề trồng người. |
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến lược “trồng người”
Suốt cuộc đời cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt dành tình cảm và tâm huyết cho giáo dục. Từ một góc nhìn triết học nhân văn, Người đưa ra một luận điểm mang tính thời đại: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa”. Câu nói bất hủ của Người vẫn luôn là kim chỉ nam cho mọi thời kỳ:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Theo tư tưởng của Người, con người được “trồng” không chỉ cần lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng, mà phải có cả tri thức khoa học và kỹ năng lao động để đưa đất nước phát triển kịp thời đại. Để làm được điều đó, Bác nhắc nhở người thầy phải luôn giữ mình làm gương: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị. Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức”.
Bác ví những người thầy giáo tốt là những “anh hùng vô danh” – những người cống hiến thầm lặng nhưng có vị trí vô cùng vẻ vang trong xã hội. Trong bức thư cuối cùng gửi ngành Giáo dục vào ngày 15/10/1968, Bác nhấn mạnh giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, cần phải phát huy dân chủ, xây dựng sự đoàn kết chặt chẽ giữa thầy với thầy, thầy với trò, và giữa nhà trường với nhân dân.
Định hướng phát triển Giáo dục và mô hình rèn giũa nhân cách thực tế
Thấm nhuần lời dạy của Bác, giáo dục Việt Nam hiện nay không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức mà ngày càng chú trọng vào giáo dục đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhiều mô hình trường học đã ra đời nhằm đồng hành và uốn nắn học sinh một cách toàn diện nhất.
Chuyển hóa học sinh từ môi trường nội trú Lương Thế Vinh
Một minh chứng rõ nét cho việc kiên trì theo đuổi triết lý “rèn đức trước khi luyện tài” chính là mô hình học tập tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh. Đối với những bạn học sinh chưa ngoan, bốc đồng hay thiếu đi sự tự giác, ngôi trường này đã trở thành một “lò luyện” nhân cách mang tính bước ngoặt.
- Kỷ luật và nề nếp nghiêm khắc: Sống trong môi trường nội trú, các em phải tuân thủ giờ giấc sinh hoạt, học tập và rèn luyện một cách khoa học. Sự nghiêm chỉnh này giúp học sinh dần từ bỏ các thói quen tùy tiện, xây dựng tính tự lập và trách nhiệm với bản thân.
- Sự chuyển hóa bằng tình thương: Không chỉ có kỷ cương sắt đá, sự đồng hành 24/7 của đội ngũ thầy cô nội trú – những người vừa là thầy, vừa là cha mẹ, là bạn – đã giúp cảm hóa những cá tính nổi loạn.
Từ những cô cậu học trò khiến gia đình lo lắng, sau một thời gian rèn luyện dưới mái trường Lương Thế Vinh, nhiều em đã có sự thay đổi vượt bậc: biết tự chăm sóc bản thân, biết kính trên nhường dưới và trở nên ngoan ngoãn, tự tin hơn. Đó chính là quả ngọt của tinh thần giáo dục không bỏ rơi bất kỳ học sinh nào.
Hằng năm, cứ đến ngày 20/11, khắp các nẻo đường lại ngập tràn sắc hoa và không khí náo nức tri ân. Đây là dịp để toàn xã hội cùng nhìn lại, thấu hiểu và chia sẻ với những khó khăn của nghề giáo. Dù áp lực cuộc sống và đồng lương còn eo hẹp, các thế hệ thầy cô giáo – từ những trường công lập cho đến những mái trường nội trú đặc thù – vẫn lặng lẽ bám trường, bám lớp, lấy sự trưởng thành và ngoan ngoãn của học trò làm niềm hạnh phúc lớn nhất của đời mình.
Nguồn bài viết: Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh
Biên tập và đăng tải: Trường Tiểu học, THCS và THPT Lương Thế Vinh



